Emniyet çözümlerinin seçimi konusunda yapılan en büyük hatayı açıklayan Turgay Çonkır, “Gerekli bilgi birikimi olmadığından makina ya da uygulama ile ilgili alınması gereken emniyet tedbirleri ve seçilmesi gereken uygun emniyet elemanlarının tespitinde yapılan hatalar en başta geliyor” diyor. Sayın Çonkır ile dosya konumuz üzerine keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Emniyetli Otomasyon kavramından ne anlamalıyız? Endüstride yeri ve önemi nedir?
Emniyetli otomasyon kavramını anlamak için; öncelikle emniyet ve otomasyon kavramlarını birbirinden ayırmamız ve farklılıklarını görmemiz gereklidir.
Başlangıç olarak emniyet kavramına bir bakalım.
Makinalarda emniyet; sistemde oluşabilecek bir hata anında, emniyet devresi ve bu devreyi oluşturan parçaların çalışır durumda olacaklarından yani makinamızı ya da tehlikeli hareketi ani olarak durdurabileceklerinden emin olmamızın sağlanması anlamına gelmektedir. Bu durum ancak yüksek güvenilirlikli ürünler ve doğru bağlantılarla oluşturulan emniyet devreleri ile sağlanabilir.

Emniyet devreleri pasif devreler olup (Her zaman kullanılmayan ve ancak tehlike anında bizim için gerekli olan devreler ve devre elemanları), ihtiyaç duyulduğunda çalışmamaları durumunda çalışan personelin ölümüyle sonuçlanacak büyük kazalara ve üretimde uzun süreli aksamalarla sonuçlanacak makina arızalarına sebep olacaklarından sık sık kontrol edilmesi gerekli devrelerdir.

Otomasyon kavramına gelince, üretim maliyetlerinin düşürülmesi adına birim zamanda yapılan imalat miktarının ve kalitenin arttırılması talepleri, makinaların hızlanması ve üretimin insandaki beş duyudan bağımsız ve makina hızına paralel olarak kontrol edilmesi sonucunu doğurmuştur.
Biz bu çalışmaya kısaca otomasyon, bu işlemi gerçekleştiren devrelere otomasyon devreleri ve devreyi oluşturan parçalara da otomasyon malzemeleri diyoruz.

Otomasyon devreleri aktif devreler olup (makinanın otomatik olarak çalışmasını sağlayan ve her an görevde olan devre ve devre elemanları), makinanın düzgün çalışması ve üretmesi için gerekli devrelerdir.
Bu açıklamalardan sonra kısaca; günümüzde emniyetsiz bir otomasyonun ve otomasyonsuz bir üretimin olamayacağını söyleyebiliriz.

Emniyetli Otomasyon çözümlerinin ve partnerlerin seçiminde nelere dikkat edilmeli. Seçim ve uygulama aşamasında sıklıkla yapılan hatalar nelerdir?
Emniyetli otomasyon çözümlerinin ve partnerlerinin seçiminde öncelikle emniyet ve otomasyon kavramları ve aralarındaki farkı anlamak, emniyet kavramının ruhuna erişebilmek ve bu farkı anladığından emin olduğumuz partnerlerle çalışmak gerekir.
Bu farkı algılayamayan bir partnerden doğru güvenlik çözümleri alabilmek kesinlikle ve kesinlikle mümkün değildir.
 
Seçim konusunda yapılan en büyük hata; gerekli bilgi birikimi olmadığından makina ya da uygulama ile ilgili alınması gereken emniyet tedbirleri ve seçilmesi gereken uygun emniyet elemanlarının tespitinde yapılan hatalardır.
Bu hatanın sebebi; okunulması gereken binlerce sayfa yazılı kuralın göz ardı edilmesi ve defalarca tekrar ettiğimiz gibi emniyet ve otomasyon kavramları ve aralarındaki farkın gerektiği şekilde anlaşılamamış olmasıdır.

Uygulama aşamasında yapılan en büyük hata; doğru tespit edilmiş emniyet çözümleri ve uygun emniyet ürünleri seçilmiş olsa bile, emniyet devresi için gerekli mekanik ve elektriksel doğru bağlantıların yapılmamış olması ve bu yüzden makina emniyetinin tamamen ya da kısmen ortadan kaldırılarak kaza riskinin arttırılmasıdır.

İki örnek, bir tavsiye;

ÖRNEK 1: Uygulamada yapılan en büyük hata, Güvenlik Elemanlarının (İş güvenliği ışık bariyeri, acil stop butonu kontakları, emniyet kapısı switch kontakları vb.)
Emniyet PLC’si olmayan bir PLC’ye (Non safety Programmable Logic Controller) direk olarak bağlanarak emniyet işinin bu şekilde PLC üzerinden yürütülmeye çalışılmasıdır ki, bu kesin olarak makina emniyetini tamamen ortadan kaldırır.

ÖRNEK 2: Eski preslerin retrofit işinde, ışık bariyerinin kullanılmasının emniyet için yeterli olacağı gibi yanlış bir fikre sahip olunmasıdır ki; bu gibi preslere yalnızca ışık bariyeri uygulamak emniyeti sağlamak için yeterli değildir.
Emniyet için mutlak olarak presin hidrolik sisteminin emniyet normlarına uygun hale getirilmesi gereklidir.(Hidrolik sisteminde emniyet valflerinin kullanılması ve hidrolik devrenin güvenlik gereksinimlerine uygun hale getirilmesi vb.) 

TAVSİYE: Yanlış ya da doğru, alınan tüm emniyet tedbirleri; insanları psikolojik olarak rahatlatacağından, çalışanların gelecekleri ve hayatlar ile oynamamak için, emniyet işinde; kaza riskini arttıracak yanlış işler yapmak yerine hiç bir şey yapmamayı tercih ediniz.

Sizin sektöre sunmuş olduğunuz çözümleriniz kullanıcılarına ne gibi farklılıklar ve   avantajlar sağlıyor, açıklar mısınız? Çözümlerinizde kullanılan teknolojilerin üstünlükleri nelerdir? 

Bizim sektöre sunduğumuz; işletmelerin emniyet ürünleri kullanımında içinde bulunduğu maddi ve manevi imkansızlıklara bağlı satış kaygıları içinde olmadan, emniyet konusu ile ilgili yapılması gerekenleri tüm açıklığı ile müşterimize anlatmak, onları bilgilendirmek ve Avrupa normlarına uygunluğu belgelenmiş çok geniş ve alternatifli emniyet ürünleri portföyümüzü kullanımlarına sunmaktır.
Bu ürünlerin müşterilerimizin makinalarının güvenlik devrelerine Avrupa Normlarına uygun olarak nasıl bağlanacağı konusunda teknik destek, Türkçe kullanma kılavuzları ve hatta müşteriye özel bağlantılar konularında da desteğimiz mevcuttur.

Emniyet çözümleri için müşterilerimize sunduğumuz çözümler, ileri teknoloji imalatı kalite ve güvenlik sertifikalı ürünlerdir. Bütün mesele, sürekli olarak üzerinde durduğumuz gibi; bu ürünlerin müşterilerimizin makinalarının güvenlik devrelerine Avrupa Normlarına uygun olarak nasıl bağlanacağı konusudur.

Emniyetli Otomasyon teknolojilerinde en güncel gelişmeler neler?
Bu konuyla ilgili olarak, büyük üreticiler emniyet ürünleri pazarındaki paylarını muhafaza etmek ve hatta arttırmak için; Pazar taleplerini karşılayacak yeni ürünler geliştirmenin yanı sıra (örneğin şu anda birçok firma, çok giriş/çıkışlı programlanabilir emniyet modülleri üretimine başlamış bir kısmı ise konuyla ilgili ürün geliştirme aşamasındadır.)
Emniyet sistemleri için yeni kalite standartları {Örneğin PLr(Talep edilen Performans Seviyesi)} oluşturmaktadırlar.

Türkiye’deki pazarı nasıl değerlendiriyorsunuz? Sektörel sorunları ve bu sorunları aşma adına yapılması gerekenleri bizlerle paylaşır mısınız?.
Türkiye pazarı, emniyet konusunda henüz olması gereken konumda değil ancak Avrupa topluluğu ülkelerine ihracat yapan yerli üreticiler, müşteri talepleri doğrultusunda bu konuya önem göstermeye başladılar.
Konu; Avrupalı müşterilerin talebi noktasından Türk insanının ve çalışanının tabii hakları noktasına geldiğinde her şey daha güzel olacak diye düşünüyoruz.

Sektörel sorunlar hep aynı, başta bilinçsizlik olmak üzere, yetişmiş eleman eksikliği, bilgisizlik, yerli imalatçıların bu konuya (Emniyet ürünleri üretimi konusu) ilgi göstermemesi, emniyet ürünlerine olur verecek güvenlik ile ilgili Türk sertifikasyon kuruluşlarının olmaması, müşterilerin bilinçsizliği, Türkiye’de bilgili/bilgisiz, ilgili/ilgisiz herkesin her istediğini yapabiliyor olması vs.
Umarız yakın gelecekte, her konuda benzeri sıkıntıları aşabilmiş bir toplum oluruz.

Gündeminizi öğrenebilir miyiz?
Gündemimiz her zaman olduğu gibi; emniyet sistemleri ve ürünlerinin kullanımı ve seçiminde dikkat edilmesi gerekli kuralları Türk kullanıcısıyla paylaşmak için her fırsatı değerlendirmek, dokümanlar hazırlamak, tercümeler yapıp insanımızın kullanımına sunmak, öğrenmek ve öğrendiklerimizin doğruluğundan emin olduktan sonra bunları ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaktır.
En büyük derdimiz, bunca emek ve para harcayarak hazırladığımız ve dağıttığımız bilgi deposu Türkçe Teknik Kataloglarımız amacımıza hizmet edebiliyor mu?, insanlar bunları okuyorlar mı, acaba.!

Umarım tüm emeklerinize değiyordur Turgay bey. İleriye yönelik hedeflerinizi ve yeni projelerinizi öğrenebilir miyiz? İhracat /ithalat çalışmalarınız konusunda okuyucularımızı bilgilendirir misiniz?
İleriye yönelik birkaç düşüncemiz var; Şimdi henüz erken olduğu için ismini açıklamak istemediğim bir temsilciliğimiz ile Türkiye’de bu ürünlerle ilgili bir üretim planlaması içindeyiz. Konu ile ilgili olarak temsilcisi olduğumuz firmanın diğer ülkelerde bulunan temsilcilerinden ikisi ile rekabet halindeyiz, umarım tercih edilen taraf biz oluruz.
Bir diğer konu; yaklaşık üç yıldır temsilcisi olduğumuz ASO GmbH firmasının ürettiği güvenlik kenarlıklarını yarı mamul halde ithal edip, Türkiye’de müşteri taleplerine uygun olarak mamul hale getirmekteyiz.
Planımız bu işi daha büyük çapta gerçekleştirip, Türkiye pazarında daha geniş kitlelere hizmet vermek ve ikinci aşamada ihracata başlamak.
Umarım her iki projemizi de gerçekleştirmek mümkün olur.

Tüm güvenlik sistemleri haberleri için -tıklayın-

DİĞER RÖPORTAJLAR İÇİN  -TIKLAYIN-