ST. Akıllı Binalar ve Güvenlik Sistemleri Dergisi`ne ücretsiz abone olmak için -tıklayın-

“İşletmenizde meydana gelen bir yangında oluşan hasarı sigorta aracılığı ile karşılayabilirsiniz. Ancak uğradığınız diğer kayıpları sigorta şirketinin karşılaması mümkün değildir; bunların en önemlisi de geri getiremeyeceğiniz zaman ve itibardır” diyen Aktaş, şöyle devam etti. “Yangın önleme, algılama ve söndürme sistemleri firmanızın malını, canını ve işini korur. ”

Günümüz katı rekabet ortamında ürünlerin raflardan kısa süre içinde olsa çekilmesinin çok ciddi sonuçlar doğurabileceği muhakkakdır. Bir yangın durumunda işletmenizde, deponuzda stok olarak bulunan ürünleriniz kaybetmişseniz ya da üretim yapma sıkıntısı yaşıyorsanız işler daha da zorlaşır. İşte bu sebeple son yıllarda oksijen azaltma yöntemi ile aktif yangın önleme ve erken uyarı sistemlerine olan ilgi ve talep artıyor. Bu alanda dünyanın en önemli firması olan Wagner’ in Türkiye temsilcisi Protek Mühendislik’ ten Gökhan Aktaş ile doyurucu bir sohbet gerçekleştirdik.

Gökhan Bey, sizinle çok özel bir ürünle ilgili konuşmak istiyoruz. Oxy Reduct sistemi hakkında okuyucularımıza detaylı bilgi verebilir misiniz?
Memnuniyetle. Oxy Reduct, Türkiye temsilciliğini yapmakta olduğumuz Alman Wagner firmasının aktif yangın önleme alanındaki bir ürünü. Ana sponsorlarından biri olduğumuz , 13-14 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen “TÜYAK 2011 Sempozyum ve Sergisi” nde, Wagner firması ile birlikte ürünün tanıtım ve sunumunu gerçekleştirdik. Almanya’ dan özel olarak getirilen demo tırında yaklaşık 300 kişiye birebir, Oxy Reduct sisteminin nasıl çalıştığını yakından görme, test etme imkanı sunduk. İsteyen ilgili ziyaretçilerimize sistemin makine dairesini de görme fırsatı da tanıdık.

OKSİJEN ORANI % 15,9’ UN ALTINDAYKEN YANMA GERÇEKLEŞMEZ
Sistemin temel çalışma mantığı hava içerisinde varolan oksijen oranını düşürerek yangının meydana gelmesini önlemektir. Prensip olarak birçok malzeme, havadaki oksijen oranı % 15,9’ un altına indiğinde tutuşmaz. Buradan hareketle azot jeneratörleri aracılığıyla ortama gerektiği kadar azot verilerek oksijen oranının düşmesi sağlanır ve yangın meydana gelmesini önleyecek atmosfer yaratılır. Normal şartlarda deniz seviyesinde hava içinde % 20,95 oranında O2 ( Oksijen ) ve % 78,09 oranında N2 ( Azot) bulunur.  Oxy Reduct sisteminde sensörler tarafından oksijen oranı sürekli ölçüler ve sistem kontrol paneli tarafından aynı seviyede kalması sağlanır. Teknik olarak bu sistemde yangın riskini sıfır olarak değerlendirebiliriz. Zira bilinen A sınıfı materyallerin çok büyük bir kısmı bu orandaki bir oksijenin bulunduğu ortamlarda tutuşma, yanma özelliği göstermez.

Buradan bir kez daha vurgulamak istediğim bir konu var. Protek ve Wagner olarak dünyanın Oxy Reduct sistemi ile korunan en büyük binası olan lojistik merkezi uygulamasını ülkemizde gerçekleştirmekteyiz. Otomatik sistemle çalışan bir depo olan bu binanın inşası Kocaeli Başiskele’ de devam etmektedir. 

Teknolojinin ortaya çıkışını anlatabilir misiniz?
Oksijen oranını azaltarak yangını önleme; birçok ürün ve sistemde olduğu gibi askeri amaçlarla keşfedilmiş bir teknolojidir. Özellikle roketlerin depolandığı alanlarda varolan en büyük tehlikelerden birisi patlama ve yangındır. Bu tür patlayıcıların bulunduğu ortamların inertizasyon ( etkisizleştirme ) yöntemi ile güvenli hale getirilmesi uzun yıllardır uygulanmaktadır. Yangın oluştuğunda söndürmek için geçecek zaman çok tehlikeli sonuçlar doğurabileceğinden veya su gibi söndürücünün  bizzat kendisinin hasar neden olması yangını önlemeye yönelik böyle bir teknoloji geliştirme zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

OXYREDUCT,  VdS ONAYLIDIR
Dünyada ilk olarak Wagner bu teknolojiyi endüstriyel anlamda kullanılabilecek, ürün ve sistemler şekline getirerek hizmete sunmuştur. İki binli yıllarda sisteme son şeklini veren firma dört yıllık bir hazırlığın ardından 2006 yılında VdS’ in onayına sunmuş ve 2007 yılında da Oxy Reduct onay almıştır. VdS esasında Alman Sigortacılar Birliği’ dir. Bununla birlikte Almanya’ nın yangından korunma ve güvenlik alanlarında en önemli akreditasyon firmasıdır. Tıpkı Amerika’ da ki UL ve FM, İngiltere’ deki LPCB gibi çalışmalar yapmaktadır. Hatta ülkemizde yangın ve güvenlik konusundaki standartlar yeterli olmadığı için birçok alanda VdS ölçütleri geçerli olarak kabul edilmektedir.

Wagner hakkında da bilgi verebilir misiniz, üretim nerede yapılıyor?
Wagner üretiminin tamamını Almanya’ da ki tesislerinde gerçekleştiriyor. Oxy Reduct yanında çok hassas yangın algılama sistemleri ve ürünleri konusunda üretimleri var. Birçok önemli firmaya OEM olarak hassas duman algılama sistemleri ( TITANUS) üretimi ile hizmet vermektedir. Almanya Hannover şehrine yakı  tesislerinde üretim yapılıyor. Aynı zamanda çok büyük bir Ar-Ge tesisine de sahip. Dünya genelinde de Almanya dışında yedi ülkede kendi ofisleri, bunun dışındaki birçok ülkede de distribütörleri aracılığı ile hizmet veriyorlar. Wagner’ in en önemli özelliklerinden birisi de yangın korunumu, algılama ve söndürme sistemleri konusunda VdS onaylı uygulayıcı  bir firma olmasıdır. Kendi ürettiği ürünler dışında elektronik algılama, gazlı söndürme sistemleri gibi birçok uygulamayı Almanya’ da yıllardır uyguluyorlar. Yıllardır süregelen bu tecrübenin sonucunda ortaya çıkan en son ürünlerden biriside patenti kendilerine ait olan aktif yangın önleme sistemi olan   Oxy-Reduct sistemidir.

WAGNER’ İN 600 DEN FAZLA REFERANSI VAR
Oksijen azaltarak yangın önleme sistemleri üretimi yapan dünya genelinde 10 civarında firma var. Özellikle Wagner’ in bu alandaki başarılı uygulamaları sektöre ilgi duyan firma sayısını artırmış durumda. Fakat Wagner burada da farkını ortaya koyuyor. Wagner’ in bu alanda 600 den fazla referansı bulunurken en yakın rakibinin bildiğim kadarı ile 100 civarında referansı var, açık ara olarak liderliğini sürdürüyor. VdS onaylı olmasi fark yaratıyor.

Oxy Reduct daha çok nerelerde tercih ediliyor? Niçin firmalar ve kurumlar Oxy Reduct’ ı tercih etmeli?
Oxy Reduct öncelikle yangın çıktığında telafisi mümkün olmayan ürünlerin bulunduğu ortamlarda, sonrasında ise söndürme çalışmalarının ya da oluşan duman ve sıcaklığın ortama, içeride bulunan ürünlere zarar vermesinin istenmediği yerlerde tercih edilmektedir. Birinci gruba müzeler, resmi kurum arşivleri, özel arşivler, koleksiyon depoları, çok değerli verilerin bulunduğu bilgi işlem merkezleri gibi kurum ve işletmeler girmektedir. Bir müze deposunda, çok değerli elyazması kitapların bulunduğu bir arşivde yangın çıkması durumunda, beklide maddi olarak kıymet biçilemeyecek kitap ve malzemeler kaybedilebilir. Ya da bir bankanın tüm bilgilerinin fiziksel olarak saklandığı bilgi işlem merkezleri, sunucu odaları gibi yerlerde yangının meydana gelmesini önlemek en temel hedeflerden biri olmalıdır. Bunun yanında insanların çalışmadığı, sürekli bulunmadığı nispeten daha küçük olan firma arşivleri ve depoları da bu sistemle çok efektif bir şekilde kullanılabilir. Bununla ilgili olarak Wagner yeni ürünler üzerinde çalışmakta ve son olarak OxyCompact sistemini geliştirdi. 
İnsan bulunmayan tam otomatik depolama tesisleri  ve izolasyon problem olmayan Soğuk hava tesisleri en ideal uygulama alanlarıdır.

İkinci grupta ise söndürme işlemi sırasında işletmeye ve içindeki ürünlere, yangın söndürücü olarak kullanılan su veya gazların ya da oluşan duman ve ısının zarar verebileceği; tekstil depoları, kağıt gibi ürünlerin saklandığı depolar, ofis binaları gibi yerleri sayabiliriz. Bize bu konuda yaklaşık yedi yıl önce gelen ilk taleplerden birisini örnek olarak verebilirim. Bir tekstil firmasının deposunda yangın meydana gelmiş ve ürünler yanmadan dolayı zarar görmemesine rağmen oluşan dumanın giysilere işlemesi sonucu çok büyük miktarda hazır stok çöpe gitmişti. Firmada bunun tekrar yaşanmaması için neler yapılabileceği konusunda bizlere danışmıştı.Bizde bu konuda yaptığımız araştırmalar sonucunda Wagner firmasını bulduk ve VdS’ in bir konferansı için Almanya’ da bulunduğumuz bir zamanda firma ile tanışma fırsatı yakaladık.

SİGORTA BAZI ZARARLARI KARŞILAYAMAZ
Aslında buradaki en önemli noktalardan birinin özellikle vurgulamak istiyorum. Yangın meydana geldiğinde ve sonrasında oluşacak hasarların önemli bir bölümünü sigorta aracılığı ile karşılayabilirsiniz. Ancak stokunuzun önemli bir bölümünü kaybetmiş iseniz ve bu yangında üretim kabiliyetiniz de zarar görmüşse müşterilerinizi etkilemeden, rakipleriniz oluşan boşluğu doldurmadan üretime başlamak ve piyasada güçlü bir şekilde yer almak oldukça zor olacaktır. Dünyadaki ve ülkemizdeki birçok uygulamanın temelinde işte bu düşünce ve kaygı yatmaktadır ki son derece doğrudur. Günümüz katı rekabet ortamında ürünlerinizin raflarda, tezgahlarda kısa süre için olsa da bulunmaması firmanın itibarı ve güvenilirliğini çok olumsuz olarak etkileyebilecektir.
Üçüncü olarak son yıllarda yaygınlaşmaya başlayan, stoklama ve yüklemelerin tam otomasyon sistemi sayesinde ve robotlar aracılığı ile yapıldığı depolar ve lojistik merkezlerini sayabiliriz. İnsanların çalışmadığı, giriş çıkışların tamamen kontrol altında ve özel bölümlerde yapıldığı bu depolar Oxy Reduct sistemi ile mükemmel bir yangın korunumuna sahip olabilir.

PROJE AŞAMASINDAN İTİBAREN UYGUNLUK OLMALI
Eğer işletme şartlarınız uygun ise Oxy Reduct size bu konuda en yüksek düzeyde güvenlik sağlayacaktır. Uygunluk konusuna detaylı bir açıklama yapmak istersek şunları söyleyebiliriz. Oxy Reduct sistemini bir ortamda uygulayabilmek için öncelikle fiziksel şartların buna uygun olması gerekmektedir. Çünkü Oxy Reduct kesin bir yalıtım gerektirir. Ortamdaki hava sürekli kontrol altında olmalı ve gerektiği durumlarda azot verilerek oksijen oranı belirlenen oranın altında tutulmalıdır. Eğer ortam yeterli yalıtıma sahip değilse sistem aşırı çalışacak buda işletme giderlerinin artmasını ve verimin düşmesini beraberinde getirecektir. Mevcut yapılara uygulanması konusunda da çeşitli handikaplar yaşanabilmektedir. Mesela sandviç panel kullanılarak yapılmış bir binada Oxy Reduct kullanmak çok mantıklı değildir, zira elektrik kullanımınız makul seviyelerin üzerinde olacak buda yatırımınızın karşılığını almanızı geciktirecektir. Bunun yanında yalıtımın nispeten daha kolay olduğu küçük arşiv odaları, bilgi işlem merkezleri, fazla pencere ya da kapının olmadığı yerlerde bu sistemi kurup işletmek daha kolay olacaktır. Eğer yeni bir binanın yapılması söz konusu ise proje aşamasından başlayarak bu sisteme uygun yapılacak düzenlemeler, en yüksek düzeyde koruma ve tasarruf sağlayacaktır.

İkinci olarak değineceğimiz konu bu sistemin kurulduğu ortamlarda insanların bulunması ve çalışmasıdır. Alman sağlık bakanlığının ölçütlerine göre oksijen oranı % 15’ e kadar olan yerlerde insanlar çalışabiliyor; ancak bir kısıtlama söz konusu. Dört saatlik çalışma sonrasında yarım saatlik arada normal şartlarda bulunma zorunluluğu var ve döngü bu şekilde devam ediyor. Bugüne kadar yapılan sistemlerle ilgili bilinen ciddi bir sağlık sorunu yaşanmadığını biliyoruz.

QUICK RELEASE SİSTEMİ DAHA ESNEK ve İNSANLARIN BULUNDUĞU MEKANLARDA UYGULAMA OLANAĞI SAĞLAR:
Bu noktada Oxy Reduct’ ın farklı bir versiyonu olan ve insanların daha fazla çalıştığı yerlerde kullanılmasına olanak sağlayan “Quick Release” ( hızlı salıverme ) sisteminden bahsetmek isterim. Quick Release’ da oksijen seviyesi % 17,2 ye kadar düşürülüyor ki bu oran için Almanya sağlık bakanlığı tarafından belirlenmiş herhangi bir kısıtlama yok. Bu oksijen oranında yangın riski var ancak yangının büyüme ve yayılma hızı son derece düşüktür. Yangın meydana geldiğinde hassas detektörler sayesinde ( normal detektörlerden 100 kata kadar daha duyarlı ) tespit edilmekte ve silindirlerde depolanan ilave azot gazı son derece hızlı bir şekilde ortama salıverilmektedir. Bu da saniyelerle ifade edebileceğimiz bir sürede oksijen oranının % 15 seviyelerine inmesi ve yine saniyeler içerisinde yangının sönmüş olması anlamına gelir. Konuşmamız sırasında Almanya Sağlık Bakanlığı’ nın adını sıkça anmak zorunda kalıyoruz; çünkü dünyada bu konuda en çok çalışma yapan, ölçütleri belirlemiş olan en önemli kurum onlar. Bu yüzden de otorite olarak onların söylediklerini şu anda ölçüt olarak almak durumunda kalıyoruz. Örneğin bizimde içinde bulunduğumuz çok sayıda ülkede bu konuda belirlenmiş herhangi bir yazılı standart bulunmamaktadır.
Ülkemizde Oxy Reduct referansları var mı?

DÜNYANIN EN BÜYÜK OXYREDUCT SİSTEMİ KOCAELİ’ DE KURULUYOR
Oxy Reduct konusundaki ilk referansımız 2007’ de yaptığımız Vehbi Koç Müzesinin özel arşivinin korunduğu projedir. İstanbul Taşdelen’ de, rahmetli Vehbi Koç’ tan miras kalan eşyalar müzeye bağlı bir depoda bizim kurduğumuz sistemle korunmakta. Bildiğimiz kadarı ile burası Türkiye’ de oksijen azaltma sistemi kullanılarak yapılan ilk projedir.
İkinci referansımız da biraz önce bahsettiğim lojistik merkezi projesi ve yapımı devam ediyor. Hayat Kimya firmasının Kocaeli Başiskele’ de bulunan fabrika sahası içinde bulunan merkez, 600.000 m3 hacminde, 46 metre yüksekliğinde ve tam otomatik,  insansız barcode sistemi ile robot taşıyıcıların taşıma yaptığı depo sistemi ile inşa ediliyor. Her şeyiyle çok özel olan bu projenin aktif yangın önleme sistemini Wagner ile birlikte biz yapmaktayız ve işletmenin 2012 Haziran ayında devreye girmesi planlanıyor.  Ülkemizde ve tek hacim olarak yapılan dünyada bilinen en büyük otomatik depolama tesisleridir. Hedef 100 milyon Euro değerinde malzemenin stoklanması ve maksimum hızda logistiğinin sağlanmasıdır.

Yangın sigortası konusunda bir avantaj sağlıyor mu?
Ülkemiz için henüz çok yeni bir teknoloji olduğu için sigorta konusunda çalışma var mı bilmiyorum. Ancak Fransız sigorta şirketi Axa’ nın Oxy Reduct sisteminin yangın risklerine karşı tavsiye edildiğini belirten bir raporu olduğunu biliyorum. Hatta bu sistemin kullanıldığı işletmelerde yangın sigorta risk primlerinin olmayan işletmelere göre daha düşük olduğunu biliyoruz. İşletme giderinin artmasından kaynaklanan ekstra maliyetlerin bir kısmının bu yolla karşılanması mümkündür.

İŞLETMENİN VE İŞİNİZİN DEVAMI İÇİN OXYREDUCT SİSTEMİ ;
Fakat sigorta konusunda eklemek istediğim önemli bir husus var. Oxy Reduct sisteminin en önemli artılarından biri belki de en önemlisi işletmenin devamlılığına yaptığı katkıdır. İşletmenizde meydana gelen bir yangında oluşan hasarı sigorta aracılığı ile karşılayabilirsiniz. Ancak uğradığınız diğer kayıpları sigorta şirketinin karşılaması mümkün değildir; bunların en önemlisi de geri getiremeyeceğiniz zaman ve itibardır.

Bizimde Protek olarak firma sloganımız “ malınızı, canınızı ve işinizi koruyoruz.” Sanırım anlattıklarımızı en iyi özetleyecek cümlelerden birisi de bu. İşinizi korumak kısmı bizi farklılaştıran en önemli nokta sanırım.

Sisteme olan ilgi nasıl? Bilgi ve teklif isteyenler var mı?
Konuştuğumuz gibi teknoloji hem dünya hem de ülkemiz için oldukça yeni. Böyle bir sistemin varlığından bile haberdar olmayan çok sayıda firma ve insan var. Her fırsatı değerlendirerek OxyReduct’ ı anlatmaya, tanıtmaya çalışıyoruz. Bu çalışmalar devam ettikçe ilgi ve taleplerde kendiliğinden geliyor. Özellikle son birkaç yıl içinde oldukça fazla istek geliyor; bilgi ve teklif isteyenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Bahsettiğimiz gibi TÜYAK 2011 Sempozyum ve Sergisi’ nde demo tırı ile yaptığımız sunumlar çok ilgi gördü ve beğenildi. Sizler gibi sektörel basın aracılığı ile yaptığımız çalışmaların da bu ilgiyi artıracağını düşünüyorum.

BİRKAÇ SANİYE BİLE BÜYÜK KAYIPLAR YARATABİLİR
Ülkemizde sayıları hızla artan bilgi işlem merkezlerinden ciddi bir talep var ve bizim de bu alanda önemli bir beklentimiz oluştu. Günümüzde bilgiye ulaşmada hız artık çok önemli ve bu önem her geçen gün daha da artıyor. Kaybedilecek birkaç saniye bile çok ciddi sıkıntı ve kayıplara yol açabilir. Borsada birkaç dakika işlem yapılamaması, bir bankanın tüm şubelerinde yaşanacak birkaç saniyelik bir kesinti, internet bağlantısında oluşan bir arıza tahmin edilemeyecek sonuçlar doğurabilir. Daha önce de vurguladığım gibi bu tip yerlerde önemli olan yangın çıktığında söndürmek değil, yangın çıkmasını önleyecek tedbirler almaktır. Ülkemizde gerçek bir olay da 4 dakikalık bir kesintinin yaklaşık 500.000 dolar zarar neden olduğunu bir IT uzmanından ögrenmiştim.

Dünyadaki referanslardan örnekler verebilir misiniz? Çok farklı bir proje var mı ?
Wagner’ in daha önce söylediğim gibi 600’ ün üzerinde referansı var. İlk aklıma gelenler; şu an yapımı devam eden İngiltere’ nin en büyük kütüphanesi olan British Library, ünlü giyim markası Hugo Boss ( Avrupa’ da ki yedi ayrı deposunu tek merkezde birleştirdikten sonra sistemi kurdu ), onlarca bilgi işlem merkezi, Fujitsu bilgisayar. Sanırım en ilginç olanlardan biri McDonald’s firmasının Fransa’ da ki merkezi deposu( McKane) . Farkı da OxyReduct’ ın soğuk hava depolarında kurulmuş olması; yani etler, sebzeler, patatesler aklınıza ne geliyorsa. Ziyaretimiz sırasında yetkililere sebebini sorduğumuzda, olası bir yangında bu depolardaki ürünlerin diğerlerine göre çok daha fazla zarar göreceği ve kullanılamaz hale geleceğini belirttiler. Ayrıca bu depolardaki ürünler Güney Avrupadaki ve Fransa’ da ki tüm restoranların yaklaşık 3 aylık stoku olduğundan dolayı telafisi olmayan sonuçları engellemek için OxyReduct’ ı tercih ettiklerini vurguladılar. İmalat zincirinde ve işletmede süreklilik tercih nedeni.

Protek olarak  sadece Oxyreduct sistemleri değil projenin ihtiyaçlarına göre en uygun yangın korunum konseptini yatırımcıya sunmayı hedefliyoruz. Bunu yaparken en yüksek teknolojiyi Sertifikalamndırmış ürünlerle uzman kadromuzun teknik desteği ile vermeği amaçlıyoruz.

Zaman ayırdığınız için teşekkür eder ülkemizde ve tüm dünyada yangın  nedeniyle insan,  mal ve iş kayıplarının olmadığı ve ayrıca çevre felaketlerinin olmadığı günler dileriz.

Tüm güvenlik sistemleri haberleri için -tıklayın-

DİĞER RÖPORTAJLAR İÇİN  -TIKLAYIN-