10 numara yağların yarattığı vergi kaybının 1.5 milyar TL’yi bulduğu sektörde, bu durum gerçek anlamda iş yapan madeni yağ firmalarını olumsuz etkiliyor. 10 numara yağ kullanımının azaltılması için çözüm önerilerini sıkça dile getiren sektör temsilcilerinin en çok üzerinde durduğu çözüm ise, madeni yağ ÖTV’sinin düşürülmesiyle birlikte eşit koşullarda rekabetin yapılabileceği yönünde. ÖTV indirimiyle sorunun çözülemeyeceğine inanan sektördeki bazı yetkililer ise, bunun yerine etkin bir denetim ve izleme mekanizmasının kurulması gerektiği görüşünü dile getiriyor.

Türkiye’de madeni yağ sektörü, 2010 yılında yüzde 15 seviyesinde büyüdü. Bu dönemde araç kullanımının artmasına ilave sanayide yaşanan olumlu gelişmelerin de büyümeyi beraberinde getirdiği sektörün, bu gelişimindeki en önemli handikabı ise 10 numara yağlar oluşturuyor. Türkiye madeni yağ sektörü bir yandan değişen ve gelişen motor teknolojileri ve AB tarafından belirlenen standartlara uygun üretim yapmaya çalışırken, bir yandan da 10 numara olarak tabir edilen madeni yağların pazardaki kullanım oranının artması sorununa çözüm arıyor. 10 numara yağların yarattığı vergi kaybının 1.5 milyar TL’yi bulduğu sektörde, bu durum gerçek anlamda iş yapan madeni yağ firmalarını olumsuz etkiliyor. 10 numara yağlardan yana sıkıntı yaşayan sektör, devletin bu soruna bir an önce el atmasını bekliyor. Bu merdivenaltı üretim gerçek imalatçılara ve gerçek madeni yağ tüketicileri için haksız rekabetin dışında, kalitesizliği de ortaya çıkarıyor. Çevre konusunda 10 numara yağların ağır metaller içermesini önemli bir tehlike olarak gören firma sahipleri, bu yağların doğaya zarar verdiğine dikkat çekiyor. Vergi kaybının yanı sıra 10 numara yağların motorlara hasarı olduğu tespitini yapan firmalar, son kullanıcının bu yağı kullanarak motorlarına ciddi zararlar verdiğine vurgu yapıyor.

Türkiye madeni yağ pazarı, her yıl ortalama 500-600 bin ton arasında baz yağa ihtiyaç duyuyor. Bu ihtiyaç içinde 10 numara yağ kullanımı giderek yaygınlaşıyor. 2010 yılında 571 bin 662 ton baz yağ kullanan sektördeki firmalar, piyasaya 1 milyon 385 bin 426 ton baz yağ sürdü. Aradaki 813 bin 764 ton baz yağın 10 numara yağ olarak sektörde yer aldığına dikkat çeken sektör aktörleri, bu sorunun sadece Türkiye’de yaşandığını hatırlatıyor. Türkiye’de 10 numara yağlardan elde edilen kârın fazlalığı bu alandaki tüketicinin ilgisini güçlendirirken, Türkiye’nin tüketim alışkanlıkları da fiyat artışına etki ediyor. Sektörün 2010 yılında baz yağın tonunu 800 dolara aldığını, bugün itibariyle ise baz yağın tonunun bin 400 dolara satıldığını bildiren firma sahipleri, Türkiye’deki 10 numara yağ sorununun fiyatlarda dolaylı da olsa etkisinin bulunduğu değerlendirmesini yapıyor.

MADENİ YAĞ ÖTV’SİNİN DÜŞÜRÜLMESİ VE ETKİN BİR DENETİM MEKANİZMASI İSTENİYOR
10 numara yağ kullanımının azaltılması için çözüm önerilerini sıkça dile getiren sektör temsilcilerinin en çok üzerinde durduğu çözüm ise, madeni yağ ÖTV’sinin düşürülmesiyle birlikte eşit koşullarda rekabetin yapılabileceği yönünde. Sektör temsilcilerinin bir kısmı ise bu önlemi yetersiz buluyor. ÖTV indirimiyle sorunun çözülemeyeceğine inanan sektördeki bazı yetkililer, bunun yerine etkin bir denetim ve izleme mekanizmasının kurulması gerektiği görüşünü dile getiriyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye madeni yağ sektörüne yönelik olarak hizmet veren yaklaşık 300 firma bulunuyor. Bu firmalardan sadece yüzde 10’luk kısmının gerçek anlamda madeni yağ sektörüne hizmet verdiğini savunan sektör aktörleri, çoğu firmanın faaliyetlerini 10 numara yağ kullanımı üzerine kurduğunu iddia ediyor. Bu noktada EPDK’nın sektöre girmek isteyen hemen her işletmeye lisans vermesini eleştiren sektör aktörleri, lisans verme konusunda yeni kuralların gündeme getirilebileceği önerisinde bulunuyor. Lisans işlemlerinin daha sıkı denetime tabii olması gerektiğini anlatan firma sahipleri, bu sayede 10 numara yağ kullanımının azalabileceği görüşünü vurguluyor.
Merdivenaltı üretimin sektöre zarar verdiği görüşünde de birleşen yetkililer, bu işletmelerin kalitesiz ancak fiyat odaklı ürünleriyle pazarda öne çıkmaya çalıştığını, bu durumun da Ar-Ge çalışmalarına yüklü bütçeler ayıran firmaları etkilediğine işaret ediyor. Merdivenaltı üretim olarak tabir edilen ürünler ise daha ucuz olmalarına rağmen uzun dönemde hem sektör, hem de tüketiciler açısından büyük maddi kayıplara neden oluyor. Bunlar uygunsuz yağlar oldukları için araç sahipleri üreticilerin sunduğu hizmet avantajlarını kaybediyor. Yetkililer, bu sorunun çözülmesi kapsamında üreticilerin, tüketicilerin ve hükümetin hep birlikte çalışması gerektiğine inanıyor.

YAKIN GELECEKTE PAZARA SENTETİK ÜRÜNLER YÖN VERECEK
Günümüzde üretilen motorlar karbon ve NOX emisyonu düşük, daha az yakıt tüketen, daha güçlü ve daha ekonomik olması gerek. Bu özellikleri bünyesinde barındıran motor ise çok ince yağa ihtiyaç duyuyor. Sektördeki firmalar, daha ince yağlardan daha iyi koruma ve daha uzun dayanıklılık alabilmek için madeni yağ teknolojisini motor teknolojisi ile başa baş bir gelişimle, ileri götürmek zorunda. Bu nedenle birçok üretici firma, akaryakıt ve yağ için en uygun tasarıma ulaşmayı ve Ar-Ge bütçelerini artırmayı amaçlıyor.

Sektördeki gelişmelere ve tüketici talebine göre Ar-Ge çalışmaları yapıp, yatırımlarına yön veren madeni yağ firmaları, son dönemde özellikle gelişen ve küçülen motor hacimlerine paralel imalat yapıyor. Bugün itibariyle çoğu firma orijinal parça üreticileriyle (OEM) işbirliği yaparken, artık madeni yağ kullanım ömrü de giderek uzuyor. Madeni yağların kullanım ömrünün uzamasının yanı sıra bu alanda çevreyi gözeten imalatların da öne çıktığı sektörde, önümüzdeki dönemde araç teknolojilerinin artmasıyla birlikte bu alanda sentetik bazlı ürünlerin daha çok daha çok tercih edileceği görüşü hakim. Özellikle tam sentetik, uzun ömürlü ve koruyucu özelliği daha yüksek olan ürünler bunların başında geliyor. Yüksek teknolojili sentetik ürünlere geçiş hızlanarak devam ediyor. Bu değişimde en önemli faktör gelişen motorların daha zor şartlarda çalışması ve daha uzun yağ ömürlerine gerek duyulmasıyla ilgili. Firmalar bu bağlamda sentetik ve yarı sentetik ürünlerin Ar-Ge çalışmalarını tamamlayarak, piyasaya sürmeye başladı. Bu anlamda yakın gelecekte pazara sentetik ürünler yön verecek.

“10 NUMARA YAĞ SORUNU ÇÖZÜLEREK SEKTÖRDE HAKSIZ REKABETE SON VERİLMELİ”
Petrol Sanayi Derneği (PETDER) Genel Sekreteri Erol Metin, Türkiye’nin her bölgesinde 10 numara yağ ve benzeri isimler altında teneke ambalajlar içinde, yaygın bir şekilde, motorine ikâme olarak uygunsuz ürünler satıldığını söyledi. 

Son günlerde basına da yansıyan çeşitli kaza haberleri dikkate alındığında, 10 numara yağ sorununun kamu sağlığı açısından ciddi bir problem olarak dikkat çektiğini aktaran Erol Metin, bu alanda EPDK tarafından alınan tedbirlerin kısmen de olsa bazı etkiler yarattığını, esas tedbirin mali anlamda ve vergiler üzerinde alınması gerektiğini savundu. 10 numara yağ konusunda tecil terkin uygulamasının suistimal edildiği, ÖTV’si tecil edilen baz yağların sınai üretimde kullanmak yerine, akaryakıt olarak piyasaya 10 numara yağ adı altında sürüldüğünün açıkça görüldüğünü vurgulayan Metin, “Bu çerçevede yağlama yağlarında uygulanan tecil terkin uygulamasının ortadan kaldırılması veya vergi iadesi yöntemine geçilmesi, 10 numara yağ sorununu temelden çözecek tek yöntem olarak karşımızda duruyor. 10 numara yağ ve benzeri isimler altında piyasada satılan maddeler ve atık yağlardan yapılan karışımların (madeni yağlar, bitkisel yağlar, solventler vb.) vergi / fiyat farkı gibi nedenlerle doğrudan akaryakıtın yerine piyasaya sunulması, vergi kaybı ve haksız rekabet gibi önemli sorunların yanı sıra çevre ve insan sağlığına telafisi mümkün olmayan zararlar verdiği unutulmamalı. Bu noktada karar verici devlet organlarının taleplerimizi dikkate almalarını bekliyoruz” diye konuştu.

Tüm Madeni Yağ haberleri için -tıklayın-

Son dakika haberleri için -tıklayın-