ST. Makina Dergisi`ne ücretsiz abone olmak için -tıklayın- 

Avrupa Birliği Komisyonu’nca hazırlatılan, takım tezgâhları sektörünün rekabet gücünü analiz eden ve Kasım 2011’de yayınlanan rapora göre Türkiye; 2010 yılında Almanya, İtalya, İsviçre, Avusturya, İspanya ve Fransa’dan sonra Avrupa’nın en büyük 7’nci takım tezgâhı imalatçısı konumuna geldi. Gardner Publication tarafından yayınlanan rapora göre ise, Türkiye gerek imalat ve gerekse ihracat bakımından dünyada 15’inci sırada bulunuyor. Sektörün dış pazarlara açılım konusunda 1995 yılından sonra bir atak yaptığı dikkate alındığında, erişilen konumun önemi daha da açık bir şekilde görülüyor. Her geçen yıl üretim kapasitesi ve ihracatında büyüme kaydeden Türkiye takım tezgahları sektörü, 1.5 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığı tahmin edilen 2011 yılında kriz öncesi rakamlarını tekrar yakalarken, 2012’de yeni rekorlara imza atmaya hazırlanıyor. 2011 yılının ilk altı aylık döneminde Türkiye takım tezgâhı üretiminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 19, ihracatta yüzde 32, ithalatta yüzde 112 ve kullanımında ise yüzde 77 oranında bir büyüme gerçekleştirirken, 2011 yıl sonunda ise bu rakamları daha da artırarak başarılı bir grafik çizdi.

Ekonomik kriz sebebiyle 2009 yılında imalatı yüzde 32, ihracatı ise yüzde 30 azalan Türkiye takım tezgâhları sektörü, 2011’i kriz öncesi rakamları aşarak kapattı. 2010 yılında kayıplarını büyük ölçüde giderse de 2008 yılının gerisinde kalan sektörün, 2011 yılında yaklaşık yüzde 20 oranında bir imalat artışıyla 668 milyon dolara ulaşabildiği ve bu değerle de 2008 yılında elde edilen 647.9 milyon dolarlık imalat rekorunu aştığı tahmin ediliyor. Dış pazarlarda yaşanan hareketliliği fırsata çevirerek ihracatını da artıran sektör, 2011 yıl sonunda yaklaşık 1.5 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı.

Türkiye takım tezgâhları üretimi 2011’in ilk yarısında 2010’un aynı dönemine göre yüzde 19’luk artışla 330 milyon dolar oldu. Bu dönemde özellikle takım tezgâhları tüketiminde önemli bir artış yaşandı. Takım tezgâhları tüketimi 2011’in ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre gerçekleşen yüzde 77’lik artışla 679 milyon 338 bin dolara yükseldi. Yılın ilk yarısında ihracatını da yüzde 32 oranında artıran takım tezgâhları sektörünün, ilk yarı yıl ithalatında da yüzde 112’lik bir artış yaşandı. Bu gelişime bakıldığına Türkiye’de takım tezgâhı kullanımının artması, daha fazla sanayi üretiminin yapıldığına ve artan üretime bağlı olarak ihracatta da artışın yaşandığına işaret ediyor.

Krizin ardından ihracatı azalan firmaların alışılmış pazarların dışına yönelmesi ve özellikle Rusya gibi yakın ülkelere ihracata başlaması sonucunda sektör, 2011 yılını yüzde 30’un üzerinde bir ihracat artışıyla kapattı. Takım Tezgahları Sanayici ve İşadamları Derneği’nin (TİAD) verilerine göre, 2008 yılında 502.9 milyon dolar olan Türkiye takım tezgahları ihracatı, 2009 yılında yaşanan ekonomik krizin de etkisiyle yüzde 41.8 oranında düşerek 292.8 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2010 yılında tekrar toparlanmaya başlayan sektör, ihracatını yüzde 8.7 oranında artırıp 318.1 milyon dolar elde etmesine rağmen 2008 yılı rakamlarının oldukça gerisinde kaldı. 2011 yılının ilk yarısında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 32.28 oranında artış kaydeden sektörün ihracatı, 204.1 milyon dolar olarak gerçekleşti. Sektörün 2010 yılı ilk yarı ihracatı ise 154.3 milyon dolardı. Serbest bölgelerde imal edilip ihraç edilen takım tezgâhlarını da dikkate alan Makina İmalatçıları Birliği’nin (MİB) verilerine göre ise, 2009’da 357.8 milyon dolar olan Türkiye takım tezgahları ihracatı, 2010 yılında 381 milyon dolar olarak gerçekleşti.

SEKTÖR, KDV ORANLARINDAKİ EŞİTSİZLİĞİN GİDERİLMESİNİ İSTİYOR
Türkiye takım tezgâhları sektöründe faaliyet yürüten firmalar daha çok KOBİ’lerden oluşuyor. İhracatı Geliştirme Merkezi’nden (İGEME) alınan verilere göre, Türkiye takım tezgâhları sanayinde çoğu küçük ve orta büyüklükte 100’den fazla firma faaliyet gösteriyor. Bu sayının yan sanayi ile birlikte 480 civarında olduğu ve 10 kadar büyük üreticinin de bulunduğu sektörde toplam 5 bin 450 civarında kişinin istihdam edildiği tahmin ediliyor. Takım tezgâhı üretimi daha çok Marmara, Orta Anadolu ve Ege bölgelerinde, İstanbul, Konya, İzmir, Ankara ve Kayseri gibi kentlerde yapılıyor. Sektörde faaliyet yürüten birçok firma, İSO belgesi ve CE işaretine de sahip bulunuyor.

Sektörün başlıca problemleri arasında ise, uzun teslim süreleri, aşırı fiyat artışları, hem üreticilerin yaptığı zamlar, hem de kur farklarından kaynaklanan artışlar geliyor. Bunların dışında, finansman ve ucuz kredi bulma sıkıntısı şeklinde genel sorunlar da yaşayan sektör, daha önceki dönemlerde, leasinglerdeki KDV desteği avantajından dolayı, daha çok leasing kurumlarınca sağlanan kredi ve çözümler ile daha kolay finansman imkânı buluyordu. Sorunların çözümü konusunda sektörün temel talebi, KDV’de farklı uygulamalar yerine tek bir KDV oranı uygulamasına geçişin sağlanması. Mevcut uygulamada bazı takım tezgâhlarından yüzde 18 KDV alınırken, bazılarından yüzde 8 oranında KDV alınıyor. Sektör temsilcileri KDV oranının tüm takım tezgâhları için yüzde 8’e indirilmesini talep ediyor.

RUSYA PAZARI BÜYÜYOR
2011 sonunda takım tezgâhları ihracatı yüzde 31’lik bir artışla 2008 yılı rakamlarına yaklaşırken, bu artışta özellikle Rusya gibi yakın ülkelerde gösterilen başarı etkili oldu. 2011 yılında Rusya’ya yapılan takım tezgahı ihracatında yaklaşık yüzde 44’lük bir artış yaşandı. 2005 yılında bu ülkeye 8.8 milyon dolar olan ihracatımız 2008 yılına kadar, üç yılda katlanarak arttı ve 25.6 milyon değerine çıktı. 2009 yılında 13.4 milyon dolara düşen ihracat, 2010 yılında 19.4 milyon dolar değerine ulaştı. Bu ülkeye ihracatın 2011 yılı sonunda 29 milyon doları aştığı ve geçmiş zamanların en yüksek rakamına eriştiği hesaplanıyor.

Gelişmiş ülkelerdeki makine ve tezgâh imalatçılarının Rusya’dan önemli beklentileri var. Geçen yıl eylül ayında Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen EMO Fuarı sırasında düzenlenen toplantıda sunulan bilgilere göre, Rusya hükümetinin otomotiv firmalarından 2015 yılı sonuna kadar araç imalatlarını 300 bin adedin üstüne çıkarmalarını istedi. Bu şartı gerçekleştiremeyen kuruluşların ithal edecekleri ara malı ve işletme malzemelerine uygulanan vergilerin artırılabileceği vurgulandı. Bu talebe uyabilmek için Rusya’da araç imal eden kuruluşlar bir taraftan kapasite artırımına giderken, bir yandan da tesislerindeki eski makineleri daha verimli ve gelişmiş teknolojili tezgâhlarla değiştiriyor. Yapılan değerlendirmelere göre, araç imal eden tesislerde bulunan 1.3 milyon adetten fazla tezgâh 20 yaşından eski, ekonomik ömürlerini doldurmuş ve verimlilikleri düşük tezgahlar. Firmalar bunları kısa sürede yenilemeyi planlıyor. Bu da son birkaç yıldır Rusya pazarında başarılı olan ve her yıl ihracatlarını artıran Türk tezgâh imalatçıları için önemli bir pazar fırsatı oluşturuyor. Sektör yetkilileri, Türkiye’deki imalatçıların bu gelişmeleri yakından izlemelerini ve etkinliklerini artırmalarını tavsiye ediyor.

Makina İmalatçıları Birliği (MİB) Koordinatörü
Arslan Sanır

Kuzey Afrika ülkelerinde yaşanan siyasi gelişmelerin Mısır, Tunus, Cezayir ve Fas’a olan tezgâh ihracatını fazla etkilemediğini aktaran Makina İmalatçıları Birliği (MİB) Koordinatörü Arslan Sanır, buna karşın 2010 yılında 4 milyon dolar ihracat yapılan Libya’ya 2011 yılında yapılan ihracatın 900 bin dolar düzeyine düştüğünü, Suriye’ye yönelik ihracatın da yarı yarıya azaldığını söyledi. 2010 yılında takım tezgâhları ihracatında Almanya’nın 39.3 milyon dolarla ilk sırada yer aldığı bilgisini veren Sanır, Brezilya’nın 23.6 milyon dolarla ikinci ve Rusya’nın da 19.4 milyon dolarla üçüncü olduğunu söyledi. 16.9 milyon dolarla Polonya’nın dördüncü ve 16.7 milyon dolarla da Irak’ın beşinci sırada bulunduğunu kaydeden Sanır, son dönemde ihracatın arttığı ülkelerden İran’ın ise 16.5 milyon dolarla altıncı olduğunu aktardı. Almanya, Rusya, ABD ve Polonya gibi ülkelerin pazarlarında firmaların markaları, teknolojileri ve kaliteleriyle yarıştığını belirten Sanır, fiyatın ise bu faktörlerden sonra geldiğine dikkat çekti.

İHRACATIN ÜRETİMDEKİ PAYI YÜZDE 60’A YÜKSELDİ

Takım Tezgahları Sanayici ve İşadamları Derneği (TİAD)
Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Gamsız

Özellikle kurdaki artıştan sonra Türkiye’de üretilen takım tezgâhlarının ihracatında ciddi anlamda bir artış yaşandığına işaret eden Takım Tezgahları Sanayici ve İşadamları Derneği (TİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Gamsız, kurdaki artışın ihracat yapan yerli üreticilerin dünya pazarındaki rekabet güçlerinin artmasında olumlu etki yaptığını savundu. Buna bağlı olarak özellikle son yıllarda sektörde üretilen takım tezgâhlarının iç pazarda kullanılmasından çok, ihracata aktarıldığını dile getiren Gamsız, “Son dönemde dünyaya daha fazla makine satmaya başladık. Özellikle sac işleme makineleri konusunda yerli üreticilerimiz dünya pazarında söz sahibi oldu ve birçok ülkeye takım tezgâhı ihraç eder konuma geldik. Bu ülkelerin arasında birçok Ortadoğu ülkesi de yer alıyor. 2011 verilerine göre sektördeki üretimin yaklaşık olarak yüzde 60’ı ihracata aktarılıyor” diye konuştu.

Özellikle yaşanan küresel krizin ardından, pazarlarını genişletmek isteyen dünya çapındaki üretici firmaların Türkiye’nin sahip olduğu potansiyel ve büyümesinin de etkisiyle sektöre yatırım yapmaya başladığını açıklayan Erdal Gamsız, bu yatırımların Japonya, Amerika, Almanya ve İsveç başta olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerinden olduğunu söyledi. Bu firmaların yatırımlarını başlangıç olarak satış ve satış sonrası hizmetler anlamında yaptıklarını aktaran Gamsız, ileriki yıllarda üretime yönelik yatırımların da yapılacağını düşündüklerini kaydetti.

Tüm makina haberleri için -tıklayın-