ST. Proses Otomasyonu Dergisi`ne ücretsiz abone olmak için -tıklayın- 
 

FDT / DTM nedir?

Eski kontrol sistemlerinde, saha enstrümanlarıyla karşılıklı veri alış-verişi mümkün değildi. Bu sebepten enstrüman firmalarının sadece kendilerinin haberleşebileceği ara yüzler (Flowserve SoftTools, ValveLink vs.) vardı.

Gelişen teknolojiyle kontrol sistemlerinde birçok veri takibi ve kontrolü söz konusu olmaya başladı. Bu veri akışını sağlayan FDT (Field Device Tool) teknolojisi ortaya çıkmıştır. Özetle FDT, saha enstrümanları ile kontrol sistemlerinin iki yönlü haberleşmesini sağlayan ara yüzdür.

Bu haberleşmenin sağlanabilmesi için sahadaki her bir enstrümanın bu ara yüze tanıtılması gerekmektedir. Bu tanımlayıcıya da genel olarak DTM (Device Type Manager) denilmektedir.

Bu ortak teknolojiyi aşağıdaki şekilde basitçe örneklendirebiliriz;

İş yerlerimizde, evlerimizde kullandığımız yazıcıları bilgisayarlarımıza tanıtabilmek için sürücülere (driver) ihtiyacımız vardır. Bu sürücüler kendi konumuzda Device Type Manager olarak adlandırılmaktadır. Yazıcılardan çıktı almakta kullandığımız herhangi bir ofis uygulamasını da (Word, Excel vs.) Field Device Tool olarak adlandırırız.

Anlaşılacağı üzere, DTM ile tanımlanan saha enstrümanı FDT vasıtasıyla mevcut kontrol sistemleri ile iki yönlü olarak haberleşmekte, her türlü veri alış verişi tek bir kablo üzerinden yapılmaktadır.

ValveSight NEDİR?

ValveSight, Flowserve kontrol vanalarına mevcut kontrol sistemlerinden veya bağlantı kurulabilecek herhangi bir bilgisayardan ulaşmaya yarayan FDT (Field Device Tool)’dir.

ValveSight, vanaların üzerindeki Flowserve Logix MD Pro dijital pozisyonerlerden vanaya ve prosese ait birçok bilgiyi almakta ve bu bilgileri işleyerek mantıklı veriler haline getirmektedir. Logix MD Pro pozisyonerler, kontrol vanası, aktüatör, pozisyoner ve kontrol çevrimindeki tüm verileri anlık olarak takip etmektedir.

ValveSight, referans verileri ile anlık veriler arasında karşılaştırmalar yaparak talep edilen her türlü raporlamayı yapabilmekte, karşılaşılan sıkıntılarda hata kaynağını tespit etmekte yardımcı olmaktadır. Anlık veri takibiyle, arıza oluşmadan veya plansız duruş yapılmadan sıkıntılar önceden tespit edilir, böylece kestirimci bakıma yardımcı olur. ValveSight ile takip edilecek vana adedi sınırsız olup, aynı ara yüzle sahadaki tüm vanalar takip edilebilir.

Flowserve Logix MD Pro pozisyonerler ile ValveSight yazılımının kullanımı özetle aşağıdaki avantajları sağlayacaktır;

• Kontrol vanasının sağlık durumu takibi (Control Valve health status)
• Kalibrasyon
• Konfigürasyon
• Kolay ve hızlı bakım
• Performans testi
• Kestirimci bakım (Preventive Maintenance)
- Off-Line sistem kontrolü (Diagnostics)
- On-Line sistem kontrolü (Diagnostics)
- Geçmiş değişkenlerin saklanması ve gözlenmesi

ValveSight’ın çalışma şeklini açıklayabilmek ve getirdiği avantajları gösterebilmek adına aşağıdaki birkaç örnek sıralanabilir;

ENSTRÜMAN HAVASI DÜŞÜK ALARMI (SUPPLY PRESSURE LOW ALARM)

ValveSight’da bir vanaya ait ana ekran Şekil-1’de görülmektedir. Ana ekranda vana, pozisyoner, aktüatör ve kontrolün anlık durumunun yanı sıra vana açıklık durumu, enstrüman hava basıncı, ortam sıcaklığı gibi parametreler anlık olarak takip edilmektedir.

Bu örnek olası enstrüman havası düşüşünde veya kaçağında, ValveSight’ın arıza tespitini nasıl yaptığı ve çözüm önerileri içermektedir.

Şekil-2’de görüleceği üzere, enstrüman hava basıncındaki değişim tespit edilmekte, ekranın en üstünde yazıyla da uyarı yapılmaktadır. Sarı renkteki uyarı vananın çalışmaya devam ettiği, arıza olmadan önce kullanıcının müdahale etmesi gerektiği anlamına gelir. Böylece ValveSight olası arızaları meydana gelmeden, giderilmesi adına zaman kazandırmaktadır.

Olası arızaya müdahale olmaması durumunda uyarı sarı renkten kırmızı renge döner (Şekil-3) ve mutlaka müdahaleye gerek vardır. Bu uyarıyı alan operatör arıza detayını görmek için aktüatör durum ekranına (Şekil-4) girmelidir.

Bu sayfa da aktüatöre ilişkin gerekli tüm veriler bulunmaktadır. Ayrıca prosesin çalışmasına göre gerekli alarm atamaları (Low alarm, Low warning, High warning vs.) yapılabilmektedir.

ValveSight’ın arıza tespitinden sonra arızaya neden olabilecek sebepleri ve ilgili sonuçları bir sonraki sayfada (Şekil-5) görülmektedir. Düşük enstrüman hava basıncının, ne gibi durumlara yol açacağı ve çözüm için ne gibi kontroller yapılması gerektiği sırasıyla açıklanmıştır.

Arızaların ve çözümlerin bulunduğu bu kütüphane Flowserve’nin deneyimli teknik grubu tarafından hazırlanmıştır. Kütüphane de kontrol vanasında oluşabilecek her türlü arızaya ilişkin bilgiler ve uygun çözüm önerileri yer almaktadır. Oluşacak arıza durumlarında bakım personeline hızlı tespit ve çözüm olanağı sunmaktadır.

Düşünürsek, bakım grupları için en çok zaman harcanan kısım olan arıza tespiti ValveSight ile saniyeler içerisinde yapılmaktadır. Böylece daha az zaman ve daha az üretim kaybı olmakta, prosese tam hakimiyet sağlanmaktadır.

Kontrolü ilk aşamada etkilemeyen ancak ileride plansız duruşlara neden olabilecek bu tür arızaların planlı duruş öncesinde tespiti ve duruş sırasında nokta atışı ile arızaların giderilmesi hem işletmenize hem de ekibinize büyük kazançlar getirecektir.

KARARSIZ KONTROL ALARMI (CONTROL RESOLUTION ALARM)

Vanalarda prosesten veya kullanım yanlışlıklarından kaynaklanan birçok sıkıntıyla karşılaşılabilir. Bu sıkıntılara özellikle kontrol hassasiyetinin önemli olduğu yerlerde hızlı çözümler bulmak gerekmektedir.

Vanalarda yaşanılan kontrol sıkıntıları bunların başında gelmektedir. Şekil-6’da görüleceği üzere set değerine göre %60 açıklıkta olması gereken bir kontrol vanasının %20 açıklıkta olduğu ValveSight tarafından tespit ediliyor ve kullanıcı uyarılıyor. Bu uyarıya müteakip kontrol durum sayfası açıldığında (Şekil-7) sistemin kontrol için vanaya gönderdiği konum bilgisi ile mevcut durum arasında önceden ön görülmüş olan kabul edilebilir sapma değerinin çok üzerinde bir sapma olduğu tespit ediliyor.

Bu örneği bir akış kontrol çevrimi için düşünürsek, operatör istenilen akış değerinin sağlanamadığını bir süre sonra tespit edecek ve sahadaki akış ölçerden itibaren aynı çevrimdeki tüm enstrümanların kontrol edilmesi gerekecekti. ValveSight, bu süreçler yaşanılmadan durumu tespit etmiş ve operatörü uyarmıştır. Artık sıkıntının giderilmesi için direktiflerin (Şekil-8) incelenmesi gerekmektedir.

ValveSight ile prosesinizdeki bütün parametrelerin takibi – ek yatırımlara gerek duyulmaksızın – vermiş olduğumuz örneklerin dışında bir çok konuda prosesinize ilişkin farkındalıklar yaratacaktır. Trendler ile geçmiş takibi yaparak zorunlu duruşlara neden olmadan KESTİRİMCİ BAKIM ile prosesiniz kontrolünüz altında olacaktır.

Proses sektörü haberleri için -tıklayın-