24 Ekim 2014 Cuma
Proses
Türkiye geri dönüşüm konusunda Avrupa’yı yakından takip ediyor
“Özellikle akü, ambalaj, lastik ve metal geri kazanımı konusunda birçok uzman şirket bulunuyor ve bu şirketlere her yıl yenileri ekleniyor. Bunda elbette ülkemizde Avrupa Birliği normlarının çevre konusunda, yönetim tarafından başarıyla uygulanmış ve uygulanıyor olmasının büyük rolü var"

Murat İlgar
Genel Müdür
Exitcom Recycling Atık Taşıma Toplama Depolama ve Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.
m.ilgar@exitcom.de


Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. İkinci bir tanım olarak ta geri dönüşüm terimini, kullanım dışı kalan geri dönüştürülebilir atık malzemelerin çeşitli geri dönüşüm yöntemleri ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılması olarak açıklayabiliriz. Geri dönüşebilen maddeler; cam, kağıt, alüminyum, plastik, piller, motor yağı,  akümülatörler, beton, organik atıklar ve elektronik atıklardır.

GERİ DÖNÜŞÜM NEDEN ÖNEMLİDİR?

1. Doğal kaynaklarımız korunur: Doğal kaynaklarımız dünya nüfusunun artması ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi nedeni ile her geçen gün azalmaktadır. Bu nedenle malzeme tüketimini azaltmak, değerlendirilebilir nitelikli atıkları geri dönüştürmek sureti ile doğal kaynaklarımızı verimli kullanmak zorundayız. Geri dönüşüm doğal kaynaklarımızın korunması ve verimli kullanılması için son derece önemli bir işlemdir. Örneğin; kağıdın geri dönüşümü ile ormanlarda ağaçların daha az kesilmesini sağlamış oluruz. Benzer şekilde plastik atıklarının geri dönüşümü ile petrolden tasarruf sağlanabilir.
2. Enerji tasarrufu sağlanır: Geri dönüşüm malzeme üretiminde endüstriyel işlem sayısını azaltmak suretiyle enerji tasarrufu sağlar. Örneğin; metal içecek kutularının geri dönüşümü işleminde bu metaller direkt olarak eritilerek yeni ürün haline dönüştürüldüğünde bu metallerin üretimi için kullanılan maden cevheri ve bu cevherin saflaştırılma işlemlerine gerek olmadan üretim gerçekleştirilebilmektedir. Bu şekilde bir alüminyum kutunun geri dönüşümünden % 96 oranında enerji tasarrufu sağlanabilir. Benzer şekilde katı atıklarda ayrılan kağıdın yeniden işleme sokulması için gerekli olan enerji normal işlemler için gerekli olanın % 50’si kadardır. Aynı şekilde cam ve plastik atıkların da geri dönüşümünden önemli oranda enerji tasarrufu sağlanabilir.
3. Atık miktarı azalır: Geri dönüşümün uygulanması ile çöplere giden atık miktarında azalma sağlanarak bu atıkların taşınması ve depolanması işlemleri için daha az miktarda alan ve daha az enerji kullanılmış olur. Evsel atıklar için bu azalma ağırlık olarak fazla olmamakla birlikte hacimsel olarak bakıldığında oldukça önemli bir oran teşkil etmektedir.
4. Geri dönüşüm geleceğe ve ekonomiye yatırım demektir: Geri dönüşüm uzun vadede verimli bir ekonomik yatırımdır. Hammaddenin azalması ve doğal kaynakların hızla tükenmesi sonucunda ekonomik problemler ortaya çıkabilecek ve işte bu noktada geri dönüşüm ekonomi üzerinde olumlu etki yapacaktır. Yeni iş imkanları ve gelecek kuşaklara doğal kaynaklardan yararlanma olanağı sağlayacaktır.

GERİ DÖNÜŞÜM TEKNİKLERİ, SÜREÇ VE AŞAMALARI
Çöpün içindeki geri dönüştürülebilir malzemelerin önemli bir miktarını yiyecek ve içecek ambalajlarında kullanılan metal plastik ve cam atıklar ile kağıt ve karton oluşturmaktadır.  Tüm bu malzemelerin tekrar üretim sürecine geçmesi için aşağıdaki beş temel basamak gerçekleştirilir.
Geri Dönüşüm Sisteminin 5 Temel Basamağı:

1. Kaynakta ayırma: Değerlendirilebilir nitelikli atıkları çöple karışmadan oluştukları kaynakta ayırarak biriktirme.
2. Değerlendirilebilir atıkları ayrı toplama: Bu işlem değerlendirilebilir atıkların çöple karışmadan temiz bir şekilde ayrı toplanmasını sağlar.
3. Sınıflama: Bu işlem kaynağında ayrı toplanan malzemelerin cam, metal, plastik ve kağıt bazında sınıflara ayrılmasını sağlar.
4. Değerlendirme: Temiz ayrılmış kullanılmış malzemelerin ekonomiğe geri dönüşüm işlemidir. Bu işlemde malzeme kimyasal ve fiziksel olarak değişime uğrayarak yeni bir malzeme olarak ekonomiye geri döner.
5. Yeni ürünü ekonomiye kazandırma: Geri dönüştürülen ürünün yeniden kullanıma sunulmasıdır.
Bu sistemde değerlendirme basamağı her malzeme için farklılık göstermektedir. Örnek vermek gerekirse aşağıdaki sistemler sıralanabilir.
- Plastik kırma makinaları,
- Hurda kablo geri dönüşüm sistemleri,
- Oto lastiği geri dönüşüm sistemleri,
- Pet şişe geri dönüşüm sistemleri,
- Plastik atık geri dönüşüm sistemleri
- Elektronik atık geri dönüşüm sistemleri

ATIK TÜRLERİNE GÖRE GERİ DÖNÜŞÜMÜN BOYUTU
Plastik, kâğıt, metal, yağ vs. hangi atık çeşidi olursa olsun geri dönüşüm ülkemiz için bir hammadde kaynağıdır. Gün gelecek doğal kaynaklarımız tükenecektir ve hammadde ihtiyacımızı atıklardan elde etmek sorunda kalacağız. Atıklar gelişmiş ülkelerde ekonomik değil ahlaki bir boyut olarak ele alınmaktadır. Atığa ekonomik bir gelir olarak bakarsanız çevreyi katletmiş olursunuz.

ÜLKEMİZDE GERİ DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARI
Türkiye geri dönüşüm konusunda Avrupa’yı yakından takip ediyor. Özellikle akü, ambalaj, lastik ve metal geri kazanımı konusunda birçok uzman şirket bulunuyor ve bu şirketlere her yıl yenileri ekleniyor. Bunda elbette ülkemizde Avrupa Birliği normlarının çevre konusunda, yönetim tarafından başarıyla uygulanmış ve uygulanıyor olmasının büyük rolü var. Atık konusundaki standardizasyon ve yönetmelikler arttıkça daha iyi yerlere gelineceğini düşünüyoruz. Sistemde bazen aksaklıklar yaşansa da genel olarak sektör geleceğinin çok parlak olduğunu söylemeliyim.

Elektrikli-elektronik atıklar ve Türkiye:
Avrupa’da 2003 yılında yürürlüğe giren ve sistematik bir şekilde her geçen gün iyileştirilerek devam eden AEEE (AEEE :Atık Elektrikli ve Elektronik Ekipmanlar; WEEE – Waste Electrical and Electronic Equipment), Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 2005 yılından beri sürdürdüğü çalışmalarla Türkiye’ye de getirilmeye çalışılmakta ancak karşılaşılan çeşitli engeller ve itirazlar neticesinde yürürlüğe giriş tarihi her seferinde ertelenmektedir. Öncelikle elektronik ve elektrikli ekipman üreticilerine büyük sorumluluk yükleyen AEEE, bu özelliği nedeniyle öncelikle üreticiler tarafından olumsuz karşılanmakta, adeta her büyük üreticinin direktifi kendi lehine değiştirme çabalarına sahne olmaktadır.
AEEE direktifinin ülkemize getireceği fayda göze alındığında, Türkiye’ye Avrupa Birliği uyum yasaları beraberinde gelen ve şu an Bakanlıkta Türkiye’ye uyumu incelenen AEEE Direktiflerinin onayı ve bu yasa ile Türkiye’ye gelen sorumluluklar dahilinde bilinçlendirme çalışmalarımız hızlandırılmalıdır. Avrupa’daki sistem –hizmet tecrübeleriyle bu konunun Türkiye’de de üretici – son kullanıcı zincirinde yer alan her referansı bu sorumluluğa davet edilmelidir. Büyük ithalatçı firmaların bu konudaki çözümsüzlükleri ve sistemin Türkiye’ye entegrasyonunu zorlaştırmaları, sistemin Türkiye’deki yerini almasını geciktirmiştir. Ancak Dünya genelinde ve Avrupa genelinde sistemin direktifleri hızla kullanılması gereken şartlar haline getirmesiyle de Türkiye’de hızlı dalgalanmalar olmuş ve herkes üzerine düşen görevi öğrenmiştir. Uygulanması ise tam olarak direktifin bakanlık tarafından resmi olarak açıklanmasıyla olacaktır. Uygulanarak da didaktiflik kazanacak olan AEEE, Türkiye’de de doğru yerini alacaktır.
Avrupa ülkelerinden ve Amerika’dan olduğu gibi Türkiye’den de elektronik atıkların bir kısmı 3. Dünya ülkelerine ikinci el ürün olarak ihraç edilmektedir. Çin, Malaysiya, Hindistan ve Afrika gibi ülkelerde bu atıklardan sökülen elektronik devreler ilkel koşullar altında, insan ve çevre sağlığını tehdit edip asitte bekletilerek değerli metaller çözülmektedir, kablolar açık alanda yakılmaktadır. CRT monitör ve televizyonlar çekiçler ile parçalanıp kanserojen fosfor tabakası ve kurşun oksit havada uçuşarak kıran kişi ve çevredekiler tarafından solunmaktadır. Ankara’da da aynı görüntülere rastlamak mümkündür. Atık üretici özellikle Türk menşeli büyük firmalar da kendi atıklarını hurdacılara yüksek fiyatlarla satmaktadır. Bu firmalar atıklara ekonomik boyutta yaklaşıp çevresel kirliliği ve yaratacağı tehlikeleri göz ardı etmektedir.

E-ATIKLARIN ÜLKE EKONOMİSİNE VE SAĞLIĞA ZARARLARI
E-atıklar (TV, bilgisayar, yazıcı, telefon, faks, fotokopi, ekranlar, radyo, video, kamera, DVD, VCR, CRT, LED, CCD, laser, entegre devreler, yarı iletkenler, baskılı devreler, algılayıcılar, kablolar, iPod, MP3, tıbbi cihazlar vs.) başlıca plastikler, ağır metaller ve cam içermektedir.
Bu atıklar demonte edildiklerinde, yakıldıklarında veya tekrar kazanım/kullanım için parçalandıklarında tehlikeli maddeler içermektedir.
Bu atıklar normal durumda kullanıcı için riskli olmayıp, yok etmek amacıyla atıldıklarında çevreye tehlike oluşturabilir. E-atıklar hem kıymetli metaller hem de tehlikeli metalleri içerebilir. E-atıklar içindeki tehlikeli/toksik maddeler atıldıklarında/yakıldıklarında hem iş hem de çevre sağlığını tehdit etmektedir .
Şu anda televizyon tüpleri Türkiye’nin en büyük problemlerinden bir tanesi. Televizyon tüpünde yaklaşık 3 kilogram kurşun oksit ve fosfor var. Bu konudaki çalışmalar öyle çok basit değil. Türkiye’de ise, televizyonu alıyorlar, plastiğini, bakırını çıkartıp tüpü olduğu gibi çöpe atıyorlar. Türkiye’de yıllık 40 milyona yakın televizyon üretimi var diyebiliriz. Buna göre 40 milyona yakın televizyon tüpü olduğunu düşünün. Bir televizyon tüpü 10-15 kilogram arası ve bunda da 3 kilo kurşun oksit var. Ayrıca yaklaşık yarım metrekare veya biraz daha az yer kapladığını farz edin. Bunu kilo ve alan olarak düşündüğünüz zaman tehlikenin boyutlarını tahmin edebilirsiniz. Bunlar Türkiye’de nereye gidecek? Ayrıca bu konuda büyük bir problem daha var. Avrupa’da biz bunları tüp geri dönüşüm yapan firmalara gönderiyoruz. Fakat LCD çıktıktan sonra şu anda onlar da kapanmaya başladı. Dolayısıyla maliyetlerin yüksek olmasının da etkisiyle şu anda Avrupa’nın en büyük problemi bu. Bunu göz önüne alarak bu tüplerin farklı yerlerde kullanımına ilişkin Ar-Ge çalışmalarımız sürüyor.
Her geçen gün teknolojinin ilerlemesiyle giderek azalan hammadde kaynaklarımızın ve bizi tehdit ederek tükenen enerjinin tasarruf edilmediği bir dünyada, ülkemizi de, elektronik hurda yığınları haline dönüşmeden önlem almaya davet ediyoruz.
Federal Almanya Yerbilimleri ve Hammadde Örgütü (BGR)`nün araştırmalarına göre (WelImer, Zeitschrift der DGG, 2003)
Çinko`nun   20 yıl,   
Kurşun`un   22 yıl,   
Bakır`ın        28 yıl,  
Petrol`ün     40 yıl,   
Doğal gaz`ın  60 yıl,   
Krom`un       127 yıl, içinde tükeneceği hesaplanmıştır.
(Dünya da hammaddeler-  Dr.Ali Uygun Jeoloji mühendisi)

17" CRT (Cathode Ray Tube) monitörü üretmek için en az;
• 240  kg fosil yakıt,
• 22  kg kimyasal madde,
• 1.5  ton su gerekiyor.
(Dünya da hammaddeler- Dr. Ali Uygun Jeoloji mühendisi)

2.7 kg ağırlığındaki diz üstü bilgisayarın yapımı sırasında, ortalama 429 kg hammaddeye ihtiyaç duyulmaktadır. En basit PC’de dahi 30 değişik metal kullanılmaktadır.
CRT 2-4 kg kurşunoksit, büyük TV ekranı ondan daha fazla kurşun içermektedir.
10 gram kurşun 25.000 ton toprağımızı kirletiyor ve 200.000 litre suyumuzu kullanılmaz hale getiriyor.
1 floresanın içerisinde bulunan cıva 30.000 litre suyu kullanılamaz hale getirmektedir!

“BELEDİYE PROJELERİNE AĞIRLIK VERDİK”
Exitcom olarak elektrikli ve elektronik ürünlerin üreticilerine ve kurumsal son kullanıcılara hitap ediyoruz. Belediyeler aracılığıyla da evsel son kullanıcılara ulaşmayı hedefledik ve bu yönde de çalışmalarımız devam ediyor. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapacağımız alt yapı çalışmaları sayesinde, bu sektörde de yadsınamaz bir paya sahip olacağımızı söyleyebiliriz.
Atık elektrikli ve elektronik ekipmanlar direktifinin henüz yayımlanmamış ve yürürlüğe girmemiş olmasından dolayı, gerçek pazar payları hakkında bir şeyler söylemek için çok erken. Ancak, kurumsal sektörde % 40’lık bir payını geçtiğimizi söyleyebiliriz. Evsel e-atık konusunda ise yaptığımız yatırımlar ve gerçekleştirmeyi planladığımız projeler sayesinde daha iyi bir konuma yükseleceğiz.
Bu yıl özellikle belediye projelerine ağırlık verdik. Evsel son kullanıcılar e-atığın büyük bir kısmını oluşturduğu halde mevcut toplama sistemlerinden randımanlı bir şekilde faydalanılamadığı için atığın toplanmasında büyük sorunlar yaşanıyor. Bu konudaki sosyal eğilimleri inceleyerek uygun sistem prototipini kurmak üzere çalışmalara katılıyoruz.
Bilinçlendirme projeleri için sosyal sorumluluk ilkelerimiz çerçevesinde internet üzerinden de çeşitli projelere imza atıyoruz.
Eğitim çalışmalarımıza İstanbul, Kocaeli ve Bursa’daki çeşitli ilköğretim ve liselerde halen devam ediliyor. Öğrenciler bu konuda çok duyarlı ve hevesliler. Okullara toplama kutuları bırakıyoruz, öğrenciler evlerinde oluşan elektronik atıkları bu kutulara atıyorlar. Kutu dolduğunda dolusunu alıp boşuyla değiştiriyoruz.
18 - 21 Haziran 2009 tarihleri arasında Tüyap Beylikdüzü Fuar ve Kongre Merkezi`nde gerçekleşecek REW İstanbul 5.Uluslararası Geri Dönüşüm, Çevre Teknolojileri ve Atık Yönetimi Fuarı’na katılacağız.

BU YIL TONER GERİ KAZANIM TESİSİ, SENEYE FLÜORESAN GERİ KAZANIM TESİSİ
Biz Exitcom Recycling Türkiye olarak Türkiye’nin ilk ve tek elektronik atık geri dönüşüm tesisini kurmuş bulunuyoruz. Bunun yanı sıra CRT ayırma makinamız ile monitör ve TV tüplerini mekanik olarak ayırıp içerisinde bulunan kanserojen fosfor tabakasını çevreye uygun şekilde ayrıştırıp bertaraf ettiriyoruz.

Elektronik atıkların tamamına bir çözüm firması olmayı hedeflediğimizden dolayı da bu sene içerisinde Toner Geri Kazanım Tesisini kurmaya başlayacağız. 2010 yılı planlarımızda ise Flüoresan Geri Kazanım Tesisinin kurulması var.
İhracatımızı sadece Almanya’ya yapıyoruz ve gönderdiğimiz ürünler Türkiye’de geri kazanımı mümkün olmayan ürünler. Amacımız ihracatımızı arttırmak değil, tam aksine azaltmak, böylece hammaddeler Türkiye sınırlarında kalmış olur.

 

HABERİN DEVAMI İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKLERİ TIKLAYINIZ:

Yerüstü madenciliği: Geri dönüşüm

Xerox’tan Türkiye’ye dev yatırım hazırlığı

Fimak ürettiği geri dönüşüm ve kırma makinalarıyla doğal kaynakları koruyor

Türkiye geri dönüşüm konusunda Avrupa’yı yakından takip ediyor
 
 




ST. Proses Otomasyonu Dergisi

ÇOK OKUNAN 3 HABER
  • YORUMLAR
    • SERHAT ACAR / 15-11-2010 15:10 geri dönüşüm
      Merhaba: Evet şuan Türkiye de geri dönüşüme azda olsa başlandı ama benim geri dönüşüm ile ilgili bir önerim var.Avrupa da olduğu gibi Pet şişe , meyva suyu kutuları vb; geri dönüşümü mümkün olan malzemelerin depozitolu olarak satılmasını istiyorum.Bu geri dönüşüm adına yapılmış iyi bir adım olur ve çevresini seven/sevmeyen ister istemez geri dönüşüme katkısı olur ilgilerin bu konu hakkında çalışma yapmaları şahsımı çok sevindirir. Teşekkür ediyorum.
    • mehmet / 30-06-2009 16:44 tüm türkiyede geri dönüşüm
      geri dönüşüm güzelde geri dönüşüm atıklarını atabileceğimiz yer bulmak zor ben güneydoğuda öğretmenim şırnakda çalışıyorum halkın 1/3 i öğretmen nerede ise batıdan gelen ama çocuklara anlattığımız geri dönüşüm uygulamalı gösterme fırsatı yok. hala çöpler toplanıp yakılıyor. ve genç nesil çok fazla olduğundan özellikle elektronik eşye ve kağıt mezarlığı gibi etraf. lütfen türkiyenin her yerinde geri dönüşüm faliyeti olsun. özellikle şırnakda istiyoruz
    1 2 3 4
    Anketler
    Kurumsal
    E-Bülten Üyeliği
    Ad Soyad :
    Email :
    Firma Adı :
    » Enerji» Endüstriyel İletişim » Pano » Endüstriyel Yazılım
    » Kontrol Cihazları » Kontrol Sistemleri » Mekatronik » Sensör
    » Sürücü » Emniyet Çözümleri » Kontrolör » Makine
    » Makina Emniyeti » Pnömatik » Hidrolik » Motor
    » Elektrik » Barkod » Paslanmaz » Çelik
    » Demir » Vinç » Taşıma Üniteleri » Kaldırma Üniteleri
    » Demir Yolu » Konveyör » Robotlu Üretim » Robotik Otomasyon
    » İç Lojistik » Kaynak» Lazer Kesim » Yenilenebilir Enerji