ST. Vinç ve Kaldırma Üniteleri Dergisi`ne ücretsiz abone olmak için -tıklayın- 

Dünyadaki ekonomik gelişmelere bağlı olarak 2009 yılında sıkıntılı bir dönem geçiren Türkiye vinç sektörü, 2010 yılındaki toparlanmayla birlikte 2011’e umutlu başladı. Kriz nedeniyle 2009’da iş hacminde yaklaşık yüzde 60, firma cirolarında ise yüzde 50 oranında düşüş yaşayan vinç sektörü, krizde rotasını dış pazarlara çevirerek, çıkışı ihracatta aradı. Bu girişimiyle dünyanın her yerine ihracat yapar hale gelen sektör, krize rağmen uluslararası piyasada beşinci büyük pazar olma özelliğini korudu.

Kriz, vinç sektörünün iş hacminde yüksek oranda düşüşe yol açtı. Sektör, özellikle 2009’un ilk üç ayında son yıllardaki en düşük seviyesini yaşadı. Bu dönemde yatırımların hız kesmesi ve birçoğunun durma noktasına gelmesi sektörün daralmasına neden oldu. İthalat, ihracat ve iç satışlarla cirosunu 2007’de 2 milyar dolara yaklaştıran Türk vinç sektöründe, kriz nedeniyle ciro miktarı 2009’da 1.5 milyar dolara kadar geriledi. Sektör, toplamda yarattığı 5 bin kişilik istihdamın yüzde 15’ini de 2009-2010 döneminde kaybetti.

Sektörü dibe çeken en önemli etken ise, doğrudan hizmet verdiği inşaat ve imalat sanayindeki krizden yoğun şekilde etkilenmesi oldu. Sektör temsilcileri, vinç sektörünün toplam iş hacminin büyük bölümünü oluşturan inşaat sektörünün kriz döneminde neredeyse durma noktasına gelmesiyle bu alanda faaliyet gösteren vinç firmalarının yüzde 40 oranında iş kaybına uğradığını belirtiyor. Bu dönemde gemi ve liman işletmelerinde faaliyet gösteren vinç firmalarının iş hacimlerinde yüzde 15, sanayi sektöründe faaliyet gösteren vinç firmalarının iş hacimlerinde ise yaklaşık yüzde 20 oranında düşüş görüldü. Ayrıca bu süreçte en önemli sıkıntılardan biri olarak dile getirilen tahsilatlarda ise firmalar önceki dönemlere göre yüzde 80’e varan düşüşler yaşadı.

SEKTÖR KAYIPLARINI İHRACAT İLE TELAFİ EDİYOR
2009’da tüm olumsuz koşullara rağmen yılın üçüncü çeyreğinden itibaren sektörde krizin etkisi azaldı ve yavaş da olsa iş hacminde artış yönlü bir trend başladı. 2010 yılında inşaat sektöründe yaşanan hareketliliğin sektöre olan talebi artırmasının yanı sıra yapılan yurtdışı satışları da vinç sektöründeki ivmeyi yukarılara taşıdı. Bir yıllık kayıptan sonra 2010’un ikinci çeyreğinde krizin etkisini biraz olsun üzerinden atan vinç sektörü, kayıplarını telafi etmeye başladı. Her ay üretim ve satışlarını artıran sektörün en parlak dönemi olan 2007 seviyelerine 2011 yılından itibaren ulaşması öngörülüyor.
İhracat potansiyeli yüksek olan sektör, dünyanın her yerine ihracat yapıyor. Toplam üretiminin yaklaşık yüzde 30-40’ını ihracata yönlendiren sektördeki firmaların öncelikli hedef pazarları arasında Rusya, Türk Cumhuriyetleri, Ortadoğu, Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika yer alıyor. Türk vinç sektörünün kalite ve kapasite yönünden dünyadaki diğer ülkelerden daha ilerde olduğunu belirten sektör temsilcileri, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünü daha da artırması için tanıtım çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

“TÜRKİYE KRİZE RAĞMEN 5’İNCİ BÜYÜK PAZAR OLDU”
2010’un ilk dört ayında 11 milyon doları aşan ihracat gerçekleştiren sektör, bu yıl ihracatında önemli oranda artış bekliyor. Türkiye’nin vinç başta olmak üzere iş makinaları alanında dünya ve Avrupa’yla kıyaslandığında daha iyi bir konumda bulunduğunu ifade eden Türkiye İş Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği (İMDER-İSDER) Genel Sekreteri Faruk Aksoy, “Türkiye krize rağmen 5’inci büyük pazar oldu. Çünkü bazı Avrupa ülkeleri ciddi daralma yaşadı. Ağırlıklı olarak komşu ülkelerle işbirliği içindeyiz. Bunların içinde İran, Irak ve Suriye pazarları var. Göz diktiğimiz pazarlar arasında Brezilya, Arjantin ve Afrika pazarları yer alıyor. Ayrıca Türk cumhuriyetleri, Rusya, Çin ve Uzakdoğu pazarlarına da giriş yapmaya başladık” diye konuştu.

Firmaların özellikle son dönemde gelişen pazara ayak uydurmak için Ar-Ge yatırımlarına ağırlık vermeye başladığını belirten Aksoy, sektör oyuncularının daha hızlı ve seri çalışılması, modern araçların üretilmesi için Ar-Ge’ye bütçe ayırdıklarını ve bu iş için özel eleman tahsis ettiklerini kaydetti. Siparişlerin artma sinyali vermesinin sektör için umut kaynağı olduğunu ileten Aksoy, böyle devam ettiği takdirde sektörün 2009 öncesi konumuna tekrar döneceğine vurgu yaptı. Aksoy, vinç sanayisinin, uluslararası pazarlardaki yerini kaybetmemek adına özellikle Avrupa pazarında yaptığı atılımları hızla sürdürdüğünü dile getirdi.  2009’da  iş makinaları sektörünün de kriz nedeniyle 2008 yılına göre yüzde 50’lik bir daralma yaşadığını  bildiren Aksoy, “2009 yılında sektörümüzde 4 bin 200 civarında iş makinası satıldı. Aynı dönemde ihracatımız ise 628 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2008 ve 2009 yıllarında global ekonomik kriz sebebiyle ciddi daralma yaşayan sektörümüz, 2009 yılının Ekim ayı itibariyle büyüme trendine girdi” diye konuştu. 2010 yılı ilk beş ayındaki satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 96.6’lık ciddi bir artış gösterdiğini açıklayan Aksoy, iş makinaları sektöründe 2010’da yüzde 35’lik büyüme olduğunu ve bu büyümeyi 2011 yılında yüzde 40-45 olarak öngördüklerini kaydetti.

“KDV’NİN YÜZDE 1’E ÇEKİLMESİNİ BEKLİYORUZ”
Sektördeki en önemli sıkıntının daha önce yüzde 1 olan leasingli vinç alımlarındaki KDV oranının şu an yüzde 18’e çıkarılması olduğunu söyleyen Aksoy,  “Hükümetimiz bu oranı daha önceki seviyesi olan yüzde 1’e geri çektiği takdirde Türkiye’de vinç sektörünün önü açılacak. Sektörün önünü açacak yeni yasal düzenlemeleri sabırsızla bekliyoruz. 2011 yılında da pek çok alandaki standartlar değişecek. Makinaların bu geçiş döneminde yeni mevzuatlara uyumlaştırılması gerekiyor. 2011 yılından itibaren ithal edilecek bütün makinaların bu yeni standartları taşıması gerekiyor” şeklinde konuştu.
İSDER, İMDER bünyesinde alt ürün grubu olarak vinçler ve kaldırma ekipmanları konusunda imalatçı ve distribütörleri ile Vinç Komitesi oluşturduklarını aktaran Aksoy, komiteyle vinç sektörünü, dünyadaki hak ettiği yere çıkarmayı, sektörün rekabet düzeyini artırmayı, iş güvenliği konularında hem imalatçıların hem de işletmeci ve kullanıcıların bilinç düzeylerini artırmayı ve sektörün kalifiye eleman ihtiyacına çözüm bulmayı amaçladıklarını kaydetti.  Aksoy, vinç komitesinin hedeflerini şöyle sıraladı: “Sektörün rekabet düzeyini artırmak ve CE’ye tam uygun olmasını sağlamak, iş güvenliğini artırmak, iş kazalarının en aza inmesini sağlamak ve sektörün teknik eleman ihtiyacının karşılanmasını sağlamak.”

SEKTÖR ‘RAHAT DOLAŞIM İZNİ’ VERİLMESİNİ İSTİYOR
Sektörde insan gücünün yapamayacağı işleri üstlenerek hizmet üretimi yapan mobil ve araç üstü vinç sektörüne karayollarında ve otoyollarda rahat dolaşım izni verilmesi isteniyor. Vinç İşletmecileri Derneği (VİNÇDER) Başkanı Ramazan Midilli, karayollarında ve otoyollarda mobil ve araç üstü vinçlerin hareket alanlarının, ‘izin alma zorunluluğu’ gibi başlıca problemlerden dolayı kısıtlandığını ve bu durumun da iş kaybına neden olduğunu söyledi. “Yol izin belgesi alınmaması gerekirken sektöre ağır yük taşıma belgesi veriliyor” diyen Midilli, “Oysa biz ağır yük taşımıyoruz, vinç sadece kendi seyir halinde. Yani taşınan vinçte en, boy ve ağırlık değişmez sabittir. Dolayısıyla uluslararası yolları kullanabilir durumdayken ülkemiz karayollarını izinsiz kullanamıyoruz” dedi.

Son beş yılda sektörde kaydedilen yüzde 500’lük büyümenin krizde azalan talepler nedeniyle ciddi oranda düştüğünü söyleyen Midilli, 2010 yılında kriz nedeniyle yaşanan durgunluk havasının kaybolduğunu ve 2011’de eski hareketli günlere dönmeyi öngördüklerini dile getirdi. Dernek olarak, çalışma koşulları bakımından çok riskli olan sektörde çalışan 240 operatörün eğitimden geçirilerek sertifikalarını almasını sağladıklarını belirten Midilli, sözlerine şöyle devam etti:  “Operatörlük eğitimi ve belgelendirme çalışmalarımız devam ediyor. Her operatörün aynı zamanda bir araç sürücüsü olması nedeniyle Karayolları ve Trafik Kanunlarının belirlemiş olduğu şartları taşıması gerekiyor. Karayolları Taşıma Yönetmeliği’ne göre her ticari araç sürücüsü psiko teknik raporu almak zorunda. Bu nedenle üyelerimiz ve personelinin bu belgeleri en ekonomik şartlarda ve yasaların öngördüğü biçimde sahip olmaları için özel bir kurumla anlaşma sağlandı.”

Vinç sektörü haberleri için -tıklayın-