Mikro bazda ise şirketlerin izleyebilecekleri iki yol bulunuyor. Bunların ilki kullanılan enerji türüne yönelik mühendislik çalışmaları. Örneğin elektrik için kompanzasyon tesisleri kurmak, yakıt için yalıtım yapmak, kazanlar için oksijen optimizasyonu sağlamak vb.
Firmalarımızın büyük kısmı bu yolu uygulamada istekli ve başarılılar. Elektrik ve Makine başta olmak üzere tüm mühendislik fakültelerinde spesifik enerji tasarrufu/verimliliği konuları müfredatta yer aldığından doğru bilimsel önlemleri almada yetersizlik görülmüyor. Ancak başka bir fırsat daha var.
Bu da ikinci yol olan ‘Enerji Yönetim Programı’ uygulamak.
   
*   *   *

Gelişmiş ülke firmalarının en az ilk yol kadar başvurdukları bu yol temelde Mühendislik Yönetimi (Engineering Management) disiplini kapsamında geliştirilmiş olan bir çözüm. Diğer bir deyişle teknik olmaktan çok organizasyonla, iş yönetimi ile ilgili.

‘Enerji Yönetim Programı’ beş fazdan oluşmakta. Bunlar; Tanımlama, Ölçme, Karşılaştırma, İyileştirme ile Kontrol Etme.

İlk fazda elektrik, doğal gaz, buhar, basınçlı hava tüketeçleri ve taşıtlar topluca ele alınıyor. Bunların yaşları, sürekli mi kesikli mi çalıştıkları, enerji tüketimleri dokümante ediliyor. Bu değerlere bakarak hangi proseslerin enerji yönetimi programına alınacağı kararı veriliyor. İki tavşanı birden kovalayan hiçbirini yakalayamadığından önceliklendirme yapılıyor.

Ölçme fazında enerji yönetimi programı kapsamındaki süreçlerin toplam tüketimi tek birim ile; kWh, kJ, kcal birimlerinden biri ile ifade ediliyor. (Bunu yapabilecek Türk firması olduğunu sanmıyorum)

Üçüncü faz bulunan değerin endüstri ortalaması ve geçmiş değerler ile kıyaslanma aşaması. Bu fazın amacı sonraki aşama olan iyileştirme potansiyelinin ne kadar olacağını öngörmek.

İyileştirme fazının kriteri ekonomiklik ilkesi. Bu ilke iyileştirme için yapılacak yatırımın kendisini geri ödeyebilir olmasını gerektiriyor. Öncelik tabii ki en fazla etkisi olacak projede.

Son faz enerji verimliliği için yapılan değişikliklerin uzun soluklu olmaları için sürdürülmesi gereken bakım çalışmalarını saptama amaçlı. Bunun yanında projenin dokümantasyonu ve kurum içi iletişimini de kapsıyor.
   
*   *   *

Enerji Yönetimi Programı şaşılacak kadar ‘Altı Sigma’ süreç iyileştirme programına benziyor. Program iyi yönetildiği takdirde enerji verimliliğinde %2 ila 5 arasında iyileşme sağlıyor.
Bu iyileşme parasal yararların yanında sera gazlarının emisyonunu azaltmayı da beraberinde getirdiğinden firmanın yanı sıra çevreye de faydası var.
Gelen bilgiler Siemens’in, Schneider’ın ve Rockwell Automation’ın yurt dışında bu programı yürüttükleri yönünde. Ülkemizde uygulamaları için de talep olması lazım.
2010’da bu talebe her zamankinden daha çok ihtiyacımız bulunuyor.